Door de wet van 23 november 1998 over het wettelijk samenwonen, heeft de wetgever aan de samenwonenden de kans gegeven hun situatie een officieel karakter te geven om een relatieve juridische zekerheid te verzekeren.

Onder wettelijk samenwonen verstaat men het samenwonen van twee mensen die door de ambtenaar van de Burgerlijk Stand van hun gemeente een verklaring in die zin hebben afgelegd.

Wat is het effect van een wettelijke verklaring van samenwonen?

• De wettelijk samenwonenden dragen gezamenlijk bij tot de lasten van het samenwonen en dit volgens individuele draagkracht
• Elke schuld aangegaan door een van de samenwonenden of van hun kinderen bindt automatisch de andere (solidariteitsbeginsel)

De artikels 215, 220, §1 en 224, §1 van de grondwet zijn ook van toepassing op het wettelijk samenwonen. De wet op het samenwonen bepaalt ook de modaliteiten wanneer het wettelijk samenwonen ophoudt te bestaan:

• huwelijk
• overlijden
• gezamenlijk akkoord (verklaring van ophouden)
• vonnis van de rechtbank

De boverngenoemde verklaring gebeurt door een schrijven tegen ontvangstbewijs aan de ambtenaar van de burgerlijke stand. In voorkomend geval, zal men melding maken van de overeenkomst opgesteld door een notaris met het oog op het regelen van de modaliteiten van het wettelijk samenwonen.

De wettelijke voorwaarden voor de verklaring van samenwonen veronderstellen dat de partijen de rechtsbekwaamheid hebben om contracten af te sluiten en niet gebonden zijn door een huwelijk of een andere wettelijke vorm van samenwonen.

De wettelijke verklaring van samenwonen wordt, in het bijzijn van de belanghebbenden, ingeschreven in het bevolkingsregister en is gratis.